Ngải Sơn lăng (hay An Lăng) là lăng vua Trần Hiến Tông, vị vua thứ 6 của nhà Trần. Lăng tọa lạc tại chân núi thuộc khu Ao Bèo, thôn Trại Lốc 2, xã An Sinh, TX Đông Triều, cách Thái miếu nhà Trần khoảng 500m về phía Tây.

Vua Trần Hiến Tông (1319 – 1341), tên huý Trần Vượng, sinh ngày 17 tháng 5 năm Kỷ Mùi (1319), là vị hoàng đế thứ sáu của vương triều Trần. Ông đăng cơ khi mới 10 tuổi, thời gian trị vì kéo dài 13 năm, được sử sách ghi nhận là một giai đoạn chính sự yên ổn, xã hội tương đối thái bình.

Theo ghi chép của sử cũ, Trần Hiến Tông là người tư chất thông minh, tính tình sáng suốt, biết kế thừa nền trị bình của triều Trần thời thịnh trị, khiến quốc gia trong thời gian ông cầm quyền không xảy ra biến động lớn.

Mùa hạ, ngày 11 tháng 6 năm Tân Tỵ (1341), nhà vua băng hà tại chính tẩm ở kinh thành Thăng Long, hưởng dương 23 tuổi. Sau khi qua đời, đến ngày 15 tháng 8 năm Mậu Thân (1344), di hài của vua được an táng tại An Lăng, thuộc đất Kiến Xương (nay thuộc tỉnh Thái Bình).

“Năm 1341, mùa Hạ, tháng 6, ngày 11, vua băng ở chính tẩm, tạm quàn ở cung Kiến Xương, miếu hiệu là Hiến Tông… Năm 1344, mùa Thu, tháng 8, ngày 15, an táng Hiến Tông vào An lăng ở Kiến Xương. Năm 1381, tháng 6, rước Thần tượng các lăng ở Quắc Hương, Thái Đường, Long Hưng, Kiến Xương đưa về lăng lớn Yên Sinh để tránh nạn người Chiêm Thành vào cướp”.

“Lăng Trần Hiến Tông ở dưới núi xã Yên Sinh, người đá và voi đá, ngựa đá, hổ đá, dê đá, trâu đá nay vẫn còn. Gồm công trình lăng tẩm và miếu thờ, được xây dựng năm 1381, nơi an táng vua Trần Hiến Tông, sau khi được chuyển từ Kiến Xương, Thái Bình về đây năm 1381”.

Năm 1820, nhân vừa lên ngôi, vua Minh Mạng đã có tu sửa nhiều đền chùa trong nước, trong đó có các lăng mộ vua Trần ở Đông Triều. Lăng vua Trần Anh Tông và Trần Hiến Tông còn giữ được các bia đá ghi lại cuộc trùng tu dịp này.

Năm 2002, với tinh thần hộ trì di sản văn hóa dân tộc, Công ty Than Mạo Khê đã phát tâm công đức, tổ chức tu bổ và tôn tạo tổng thể khu lăng mộ vua Trần Hiến Tông, hình thành diện mạo di tích cơ bản như hiện nay. Trong quá trình này, hệ thống tượng quan hầu, thú đá, bia đá cùng các di vật được chỉnh lý, sắp xếp và trưng bày hợp lý trong khuôn viên lăng, vừa góp phần bảo tồn giá trị lịch sử – nghệ thuật, vừa đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng, tâm linh và tham quan nghiên cứu của nhân dân và du khách thập phương.