Đền Đá, còn được gọi là đình Đá, tọa lạc tại thôn Nam Hà, xã Tân Thịnh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định (nay thuộc xã Nam Hồng, tỉnh Ninh Bình). Từ thành phố Nam Định, có thể đến đền Đá bằng nhiều tuyến đường khác nhau. Theo đường 21, đi khoảng 9km rồi rẽ trái lên đê sông Hồng, tiếp tục di chuyển hơn 3 km là tới di tích. Ngoài ra, du khách cũng có thể đi đường thủy theo sông Hồng từ Nam Định đến cống A (bến phà thôn Dương A) với quãng đường khoảng 8 km, sau đó lên bờ và đi thêm khoảng 2 km theo đường liên xã để đến đền.

Đền Đá thôn Nam Hà là một công trình kiến trúc bằng đá độc đáo, hiếm gặp trong hệ thống di tích truyền thống của địa phương. Nơi đây thờ ba anh em họ Vũ, những vị tướng tài dưới thời Hùng Vương. Trong đó, người em út là Vũ Uy được tôn làm Thành hoàng làng, hai người anh là Ngọc Công và Sửu Công cũng được phối thờ trong đền, thể hiện lòng tri ân của nhân dân đối với các bậc tiền nhân có công với quê hương.

Theo cuốn Kim Âu ngọc phả được viết năm Hồng Phúc thứ nhất (1572), hiện còn lưu giữ tại đền thì vùng đất Kim Âu xưa kia, nay là các thôn Nam Hà, Võ Lao Thượng, Võ Lao Hạ thuộc xã Tân Thịnh. Vào thời Hùng Vương thứ 18 ở vùng ái Châu (Hoằng Hoá, Thanh Hoá) có ông Vũ Công tiếp nối nghề làm thuốc và dạy học của tổ tiên nhưng gia cảnh vẫn còn nghèo nàn khiến ông lo nghĩ và quyết tâm đi tìm vùng đất mới để sinh cơ lập nghiệp.

Từ Thanh Hoá ra đi một ngày đường đã thấm mệt ông vào nghỉ lại ở một ngôi chùa cổ bên đường. Đêm ấy ông nằm mơ có người mách bảo ông dừng lại ở vùng đất lành tốt đẹp… Sáng dậy ông tiếp tục lên đường đi tới vùng đất đúng như giấc mơ đêm trước, đó chính là vùng đất Kim Âu. Được nhân dân nhiệt tình chào đón, ông vui mừng ở lại dựng nhà và mở trường dạy học. Thời gian sau Vũ Công được dân làng vun đắp lấy người con gái họ Hoàng tên gọi là Loan. Ít lâu sau bà Loan sinh ra một bọc hai người con trai. Người anh đặt tên là Gia Sửu, người em đặt tên là Chính Ngọ. Năm sau bà Loan đột ngột qua đời, Vũ Công lại phải kết duyên với bà Trần Thị Thịnh để lấy người nuôi dạy hai con. Vài năm sau bà Thịnh sinh ra cho ông một bé trai tuấn tú nhưng lạ thay trên trán cậu bé có chữ Vũ Uy và sau lưng có hàng vảy cá. Vũ Công liền đặt tên cho con là Vũ Uy.

Lớn lên Vũ Uy cùng hai anh theo thầy học đạo. Ba ông đều rất thông minh lại am hiểu thiên văn, địa lý và giỏi võ nghệ. Khi cha mẹ qua đời cả ba ông cùng tìm về kinh đô Văn Lang giúp vua Hùng cai quản bờ cõi trong gần 20 năm. Ba ông đã đóng góp nhiều công sức của mình trong cuộc chiến đấu với quân Thục. Khi Hùng Vương nhường ngôi cho Thục Phán, vì không thuần phục chủ mới nên cả ba ông đã tìm về đất Kim Âu chia xã làm ba thôn và mỗi người cai quản một thôn, rồi giúp nhân dân phát triển nông tang, ngành nghề và tiếp tục mở trường dạy học cho con em nhân dân trong vùng. Ghi nhớ công lao đó nên sau khi các ông qua đời dân làng lập đền thờ tưởng niệm.

Ngoài việc thờ ba vị tướng thời kỳ Hùng Vương, đến Đá còn thờ 12 vị tổ (thập nhị gia tiên tổ) của 12 họ sớm về đây lập làng. Đền còn phối thờ hai vị đại khoa họ Hoàng và họ Lưu để nhân dân địa phương ghi nhớ truyền thống hiếu học của mình, khích lệ con cháu phát huy niềm tự hào đó.

Đền Đá được xây dựng vào thời Hậu Lê, khoảng năm 1575. Trải qua nhiều thế kỷ, công trình dần bị xuống cấp và mai một. Trước thực trạng đó, nhân dân địa phương cùng các cấp chính quyền đã chung tay phục dựng lại ngôi đền bằng chất liệu đá, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của di tích.

Đền Đá là một công trình kiến trúc quy mô lớn, tọa lạc trên khu đất cao giữa cánh đồng, cách xa khu dân cư, với diện tích khoảng 2 mẫu. Bao quanh ngôi đền là hệ thống cây cổ thụ lâu năm, ao hồ. Trải qua nhiều lần tu sửa và tôn tạo, đến nay quần thể kiến trúc của đền gồm: Nghi Môn, Bái Đường, Đệ Nhị, Đệ Tam, Giếng Cổ, Gác chuông, Giải Vũ.