Đình

Đình Sậy (Nhã Nam, Bắc Ninh)

Mã QR của Đình Sậy (Nhã Nam, Bắc Ninh)
QR HediHEDI-CT-025

Đình Sậy trước năm 1945 thuộc xã Ước Lễ, tổng Yên Lễ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang nay là xã Nhã Nam tỉnh Bắc Ninh. Sự thay đổi về đơn vị hành chính qua các thời kỳ phản ánh quá trình điều chỉnh địa giới, nhưng tên gọi “Đình Sậy” vẫn được giữ nguyên và sử dụng phổ biến trong nhân dân địa phương.

Địa chỉ: Nhã Nam, Bắc Ninh

Đình Sậy (Nhã Nam, Bắc Ninh)

Mô tả di sản

Đình Sậy trước năm 1945 thuộc xã Ước Lễ, tổng Yên Lễ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang nay là xã Nhã Nam tỉnh Bắc Ninh. Sự thay đổi về đơn vị hành chính qua các thời kỳ phản ánh quá trình điều chỉnh địa giới, nhưng tên gọi “Đình Sậy” vẫn được giữ nguyên và sử dụng phổ biến trong nhân dân địa phương.

Về vị trí, đình Sậy tọa lạc trên một khu đồi thấp có tên gọi là đồi Chùa, thuộc thôn Sậy. Khu di tích nằm trong không gian tương đối thoáng, có sự kết hợp giữa khu dân cư và đồng ruộng xung quanh. Cụ thể, phía Đông và phía Tây đều giáp khu dân cư; phía Nam giáp đường thôn và cánh đồng cửa đình; phía Bắc giáp đồi Muối và xứ đồng Diền. Với vị trí này, đình vừa thuận tiện cho sinh hoạt cộng đồng, vừa có không gian yên tĩnh, phù hợp với tính chất của một công trình tín ngưỡng truyền thống.

Đường đi đến di tích khá thuận lợi. Từ trung tâm thành phố Bắc Giang cũ, qua cầu Sông Thương, đi theo tuyến quốc lộ 284 (đường 34 cũ) đến thị trấn Nhã Nam. Từ đây rẽ phải theo đường liên thôn khoảng 1 km, sau đó tiếp tục rẽ phải thêm khoảng 1 km, đi qua khu đồng Diền là đến đình. Hiện nay, hệ thống đường giao thông dẫn tới di tích đã được nâng cấp, nhiều đoạn được trải nhựa hoặc bê tông hóa, giúp việc di chuyển bằng ô tô, xe máy hoặc xe đạp đều dễ dàng.

Đình Sậy ban đầu không nằm ở vị trí hiện nay mà được dựng tại khu đồi Đình, cách khoảng 500m về phía Tây. Trước kia, đình là nơi sinh hoạt tín ngưỡng chung của hai thôn Sậy và Bùng. Đến năm Thành Thái thứ 10 (cuối thế kỷ XIX), do dân số tăng lên và nhu cầu tổ chức lễ hội ngày càng lớn, nhân dân thôn Sậy đã chuyển đình về vị trí hiện nay để thuận tiện hơn cho sinh hoạt cộng đồng. Sự thay đổi này đánh dấu một bước phát triển trong quá trình hình thành và ổn định của làng xã.

Trong lịch sử hiện đại, đình Sậy không chỉ là nơi thờ tự mà còn gắn liền với nhiều sự kiện quan trọng. Năm 1946, đình được sử dụng làm trụ sở của Ty Công an Bắc Giang. Từ năm 1947 đến 1948, nơi đây tiếp tục là trụ sở làm việc của Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Bắc Giang. Đến năm 1949, Sở Y tế Bắc Giang sơ tán về đóng tại đình. Năm 1950, đình trở thành địa điểm tổ chức các lớp học của Trường cấp 2 Ngô Sĩ Liên. Trong giai đoạn này, một số cấu kiện của đình như sàn gỗ và hệ thống ván bưng đã được tháo dỡ để tận dụng làm bàn ghế cho học sinh và giường cho trạm thương binh. Những hoạt động này cho thấy đình Sậy đã được sử dụng linh hoạt, phục vụ trực tiếp cho yêu cầu của kháng chiến và đời sống xã hội lúc bấy giờ.

Trải qua thời gian và chiến tranh, công trình không tránh khỏi sự xuống cấp. Đến năm 1989, nhân dân địa phương đã tiến hành tu sửa, đảo lại mái đình và xây thêm hai gian hậu cung phía sau tòa tiền đình, tạo nên diện mạo cơ bản như hiện nay. Những lần trùng tu này góp phần duy trì sự tồn tại của di tích, đồng thời đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của người dân.

Về đối tượng thờ tự, theo tư liệu dân gian và nội dung văn tế còn lưu lại, đình Sậy thờ Cao Sơn và Quý Minh Đại vương. Đây là những vị thần được nhân dân tôn kính vì có công giúp vua Hùng đánh giặc ngoại xâm. Sau khi mất, các ông được nhân dân thờ phụng và tin rằng luôn âm phù, che chở cho dân làng, giúp trừ tai họa và mang lại cuộc sống bình yên. Việc thờ hai vị thần này cũng phản ánh nét chung trong tín ngưỡng dân gian của nhiều địa phương vùng Bắc Bộ, thể hiện truyền thống biết ơn và tôn vinh những người có công với cộng đồng.

Nhìn chung, đình Sậy vừa là một di tích tín ngưỡng lâu đời, vừa là địa điểm ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Những yếu tố này góp phần làm rõ vai trò của đình trong đời sống văn hóa và lịch sử của địa phương qua các thời kỳ.

Liên hệ hợp tác

Đăng ký đóng góp dữ liệu hoặc trao đổi hợp tác triển khai QR cho điểm di sản.

Dự án Hedi - Kết nối di sản ViệtĐiện thoại: 0888 290 095Email: sohoadisan@gmail.com