Chùa Phúc Tài (Lam Thành, Nghệ An)
Chùa Phúc Tài có tên chữ là Sùng Quang tự, tọa lạc trên khu đất rộng có địa thế hài hòa và thoáng đãng nằm trên địa bàn xóm 2, xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An.
Địa chỉ: Lam Thành, Nghệ An

Mô tả di sản
Chùa Phúc Tài có tên chữ là Sùng Quang tự, tọa lạc trên khu đất rộng có địa thế hài hòa và thoáng đãng nằm trên địa bàn xóm 2, xã Lam Thành, tỉnh Nghệ An.
Chùa quay mặt về hướng Nam, phía trước nhìn ra dòng sông Rum hiền hòa uốn chảy, tạo nên thế “tiền thủy hậu cư” truyền thống tạo nên sự linh thiêng, yên bình cho chốn già lam cổ tự.
Chùa Phúc Tài là một ngôi chùa cổ có lịch sử hình thành từ rất sớm, tuy hiện nay chưa xác định được chính xác niên đại khởi dựng. Nhân dân trong vùng tương truyền rằng chùa dựng vào năm 1032 (thời Lý) .Tuy nhiên, căn cứ vào hai pho tượng cổ của chùa hiện còn được lưu giữ tại đền làng Cự Thôn, có niên đại vào khoảng thế kỷ XVII, có thể suy đoán rằng chùa Phúc Tài đã tồn tại từ thế kỷ XVII hoặc thậm chí sớm hơn nữa. Ngôi chùa được dựng trên khu đất rộng khoảng 1.924m², thuộc thửa số 184, tờ bản đồ số 3; phía Đông và phía Nam giáp đường làng, tạo nên vị thế thuận tiện và gần gũi với đời sống sinh hoạt của cư dân địa phương.
Từ khi hình thành, chùa Phúc Tài không chỉ là nơi thờ Phật, thực hành tín ngưỡng và sinh hoạt tâm linh của nhân dân trong vùng mà còn gắn bó mật thiết với lịch sử đấu tranh cách mạng của quê hương. Trong những năm đầu hoạt động cách mạng và thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chùa từng là cơ sở hoạt động bí mật của chi bộ Đảng địa phương, nơi hội họp, liên lạc và triển khai nhiều nhiệm vụ cách mạng quan trọng. Đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, chùa tiếp tục chứng kiến nhiều biến động lớn lao của lịch sử dân tộc. Bom đạn chiến tranh cùng thiên tai lũ lụt đã khiến ngôi chùa bị tàn phá nặng nề, nhiều hạng mục bị hư hỏng hoặc cuốn trôi hoàn toàn.
Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, chùa Phúc Tài còn là địa điểm diễn ra nhiều hoạt động xã hội có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống nhân dân địa phương. Nơi đây từng được sử dụng để mở các lớp bình dân học vụ nhằm xóa nạn mù chữ cho người dân sau Cách mạng tháng Tám. Đồng thời, chùa cũng là nơi hội họp của làng xã để phổ biến chủ trương của Đảng và Nhà nước, vận động nhân dân tăng gia sản xuất, đóng góp sức người sức của cho kháng chiến và động viên thanh niên lên đường nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc.
Trải qua hơn sáu thế kỷ tồn tại giữa một vùng đất thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai và chiến tranh, chùa Phúc Tài nhiều lần bị xuống cấp nghiêm trọng. Do nằm ngoài đê nên hằng năm ngôi chùa phải gánh chịu những trận lũ lớn của vùng hạ lưu sông Lam. Đặc biệt, trận đại hồng thủy năm 1978 đã làm chùa hư hại hoàn toàn. Trước đó, vào khoảng năm 1956, chùa đã gần như mai một, chỉ còn lại khu đất cũ cùng một cây đa cổ thụ; các pho tượng Phật và đồ thờ phần lớn bị nước lũ cuốn trôi và thất lạc.
Bước sang đầu thế kỷ XXI, nhờ sự quan tâm của chính quyền địa phương cùng tấm lòng hướng về cội nguồn tâm linh của nhân dân và con em xa quê, chùa Phúc Tài dần được phục hồi. Năm 2011, ngôi chính điện được tôn tạo trở lại, đồng thời phục dựng nhiều hạng mục như nhà linh, đài Quan Âm, cột hương, sân chùa và mái che phục vụ sinh hoạt tín ngưỡng.
Đầu năm 2014, một số Phật tử và người dân tâm huyết đã đứng ra vận động quyên góp công đức từ bà con địa phương và những người xa quê để tiếp tục xây dựng thêm nhà tăng, nhà bếp cùng nhiều công trình phụ trợ khác. Cũng trong thời gian này, nhân dân cung thỉnh Thầy Thích Định Tuệ về trụ trì chùa. Từ đó, các hoạt động Phật sự tại chùa dần được duy trì thường xuyên hơn; vào các buổi tối hằng ngày, đông đảo Phật tử và nhân dân đến tụng kinh, lễ Phật và sinh hoạt tín ngưỡng. Ban hộ tự hướng dẫn người dân thực hành nghi lễ Phật giáo theo đúng tinh thần chính pháp, phù hợp chủ trương của Đảng và Nhà nước, góp phần bài trừ mê tín dị đoan và từng bước xóa bỏ những tập tục lạc hậu trong đời sống tâm linh cộng đồng. Tuy nhiên, do nhiều điều kiện khách quan, Thầy Thích Định Tuệ không ở lại chùa lâu dài.



