Võ Thánh Miếu (thường gọi tắt là Võ Miếu hay Võ Thánh) là nơi thờ tự chuyên biệt dành cho các bậc danh nhân có công trạng trong lĩnh vực quân sự. Đây là nơi thờ danh tướng Trần Hưng Đạo của triều Trần, đồng thời phối thờ các công thần khai quốc thời chúa Nguyễn và buổi đầu triều Nguyễn (trước năm 1802), cũng như ghi danh những võ tướng lập nhiều chiến công dưới thời Nguyễn độc lập (1802 – 1884). Ngoài ra, Võ Miếu còn là nơi khắc ghi tên tuổi các võ tiến sĩ đỗ đạt trong ba khoa thi võ tiêu biểu của triều đại, thể hiện rõ vai trò đề cao võ học và quân công trong hệ tư tưởng chính trị đương thời.

Hiện nay, di tích Võ Miếu tọa lạc tại phường Hương Hồ, thành phố Huế, nằm trong phạm vi bảo tồn của Quần thể di tích Cố đô Huế.

Sau khi Văn Miếu Huế được xây dựng, mô hình thiết chế thờ tự và giáo dục Nho học này nhanh chóng được mở rộng ra các địa phương, khiến nhiều tỉnh trong cả nước lần lượt dựng Văn Miếu riêng. Trong bối cảnh đó, đến năm 1835 dưới triều Minh Mạng, theo đề nghị của Bộ Lễ, nhà vua đã ban dụ khẳng định rõ quan điểm trị quốc toàn diện, nhấn mạnh sự cần thiết phải kết hợp cả văn trị lẫn võ công. Nội dung dụ nêu rõ điều cốt yếu trong việc trị nước phải gồm có cả văn lẫn võ, không thể thiên về một bên. Việc xây dựng Võ Miếu là việc nên làm, các triều đại Đinh, Lê, Lý, Trần, Lê đời nào cũng có người tài giỏi binh cơ mưu lược, huống chi triều đình ta từ lúc khai quốc cho đến giai đoạn Trung hưng, nhiều người ra mưu giúp nước, công lao rực rỡ không kém gì người xưa, biểu dương để khuyến khích nhân tài. Trên cơ sở đó, vua chuẩn y việc xây dựng Võ Miếu, nhằm đề cao vai trò của võ học, đồng thời khẳng định vị thế của giáo dục quân sự trong hệ thống tư tưởng và tổ chức nhà nước.

Theo ghi chép trong Đại Nam thực lục, nhà vua tiếp tục ban dụ quy định tiêu chuẩn lựa chọn các nhân vật được thờ tự tại Võ Miếu, nhấn mạnh tính chuẩn mực và ý nghĩa nêu gương lâu dài:

“Những người được thờ ở Võ miếu tất phải là bậc có công liệt rõ ràng, giữ trọn trước sau, mới đủ để nêu rõ ý nghĩa thờ tự và làm gương lâu dài cho sau này… Nay chuẩn cho: trong danh tướng các triều đại thì lựa lấy Trần Quốc Tuấn và Lê Khôi; trong danh tướng tiên triều ta thì lấy Nguyễn Hữu Dật, Nguyễn Hữu Tiến, Tôn Thất Hội và Nguyễn Văn Trương tất cả sáu người, liệt vào thờ phụ ở giải vũ tả hữu nhà Võ miếu. Lại cho mộ lấy 20 người dân ngoại tịch ở gần miếu, sung làm thủ hộ; hằng năm cứ mùa xuân và mùa thu làm lễ tế sau một ngày hôm tế miếu Lịch đại đế vương.”1 (Lễ phẩm: dùng 1 trâu, 1 dê, 2 lợn và 5 mâm xôi)

Trong quá trình khảo cứu sử liệu như Sử ký các triều đại An Nam và Thực lục triều Nguyễn, các quan trong triều đã tiến hành đối chiếu, tuyển chọn và đề xuất danh sách những võ tướng tiêu biểu qua các thời kỳ. Danh sách này bao gồm nhiều nhân vật nổi bật như Trần Quốc Tuấn thời Trần, Lý Thường Kiệt thời Lý, Trần Nhật Duật, Đinh Liệt, Tôn Thất Thuần, Đào Duy Từ, Chu Văn Tiếp,…việc tuyển chọn cuối cùng được thực hiện hết sức chặt chẽ. Cụ thể, Minh Mạng cho rằng Lý Thường Kiệt tuy là bậc xuất chúng về võ lược nhưng do xuất thân hoạn quan nên không thích hợp để đưa vào thờ tự. Đối với Trần Nhật Duật, Đinh Liệt và Hoàng Đình Ái, dù có nhiều chiến công hiển hách trong việc công thành phá trận, nhưng xét toàn diện vẫn chưa được mười phần rực rỡ.

Ngược lại, vua Minh Mạng đánh giá rất cao Trần Quốc Tuấn, cho rằng Trần Quốc Tuấn là người tinh thông binh pháp, đã hai lần đánh bại quân Nguyên. Ngoài ra còn có Lê Khôi – vị tướng nhiều lần phá quân Minh, hai lần dẹp yên Chiêm Thành. Theo nhận định của nhà vua, uy danh và công trạng của hai vị này vang dội khắp nơi, mọi người đều nghe biết, quá xứng đáng để tôn thờ.

Đối với các tướng lĩnh phục vụ triều Nguyễn, nhà vua cũng có sự phân định rõ ràng. Đào Duy Từ được đánh giá cao về mưu lược chiến lược, Tôn Thất Thuần nổi bật trong điều hành quân cơ, nhưng xét về tiêu chí võ công thì vẫn “chưa đáng”. Trong khi đó, Nguyễn Hữu Dật và Nguyễn Hữu Tiến nhiều lần lập chiến công hiển hách, xứng đáng là danh tướng một thời. Đến giai đoạn trung hưng, dù Nguyễn Hoàng Đức được xem là hổ tướng, nhưng khi so sánh toàn diện vẫn không bằng Tôn Thất Hội, người theo đòi bên ngựa, từng trải chiến trường, công trạng to tát. Đặc biệt, Nguyễn Văn Trương được đánh giá là người hành động theo chính đạo, chinh chiến đến đâu lập công đến đó, với sự nghiệp của họ rực rỡ hơn cả.