Đình Yên Duyệt (Quảng Bị, Hà Nội)
Đình Yên Duyệt tọa lạc tại xã Tốt Động, huyện Chương Mỹ (nay là xã Quảng Bị, Thành phố Hà Nội).
Địa chỉ: Quảng Bị, Hà Nội

Mô tả di sản
Đình Yên Duyệt tọa lạc tại xã Tốt Động, huyện Chương Mỹ (nay là xã Quảng Bị, Thành phố Hà Nội).
Đình thờ Thành hoàng làng Lý Triện – một vị tướng tham gia cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thế kỷ XV.
Lý Triện là người trang Bái Đô, huyện Lôi Dương1, nay thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Ông tham gia nghĩa quân Lam Sơn những ngày đầu, từng cầm quân chiến đấu phá vòng vây xâm lược của quân Minh ở Sách Khôi và các chiến dịch khi nghĩa quân chuyển hướng chiến lược vào Nam. Đặc biệt, trong trận Tốt Động – Chúc Động, từ ngày 7/11/1426, ông đã cùng Đinh Lễ, Nguyễn Xí, Phạm Văn Xảo, Đỗ Bí… chỉ huy chiến đấu lập nên chiến công hiển hách. Nghĩa quân đã khiến cuộc phản công của Vương Thông thất bại hoàn toàn, trên 6 vạn quân địch bị tiêu diệt, Vương Thông bị thương nặng. Sử gia Ngô Sĩ Liên cho rằng ông cùng với Đinh Lễ là hai vị tướng hàng đầu của nghĩa quân Lam Sơn2.
Sau chiến thắng này, nghĩa quân Lam Sơn tiến hành vây hãm và dụ địch hàng ở thành Đông Quan. Ngày 7/2/1427, giặc bất ngờ tập kích trại quân của Lý Triện và Đỗ Bí ở Cảo Động (Từ Liêm). Đại Việt sử ký toàn thư chép về sự kiện này rằng: “Tháng 2, ngày mồng 7 (1427), Phương Chính ngầm đem quân đánh úp Cảo Động (tức Nhật Tảo), huyện Từ Liêm, Triện cố sức đánh lại, bị tử trận, Bí bị giặc bắt sống. (Sau giặc về nước, lấy lễ trả Bí về).”3 Truyền thuyết ghi lại, ông phi ngựa cố chạy về theo đường Lai Kinh đến bờ sông Giang Loan (nay là sông Bùi), ông xuống ngựa hỏi bà hàng nước bên đường về vết thương của mình. Lý Triện nhờ bà hàng nước băng bó vết thương rồi lên lưng ngựa tiếp tục đi thêm một đoạn đường nữa thuộc địa phận làng Yên Duyệt, xã Tốt Động thì cả người và ngựa đều thác ở đó (tương truyền là ngày 10/2/1427).
Để tưởng nhớ công ơn của ông, nhân dân lập lăng mộ, đình thờ tôn ông là Thành hoàng làng. Bà hàng nước giúp đỡ băng bó vết thương cho tướng quân Lý Triện cũng được lập đền thờ gọi là đền nhà Bà.
Năm 1947 – 1948, Ủy ban hành chính kháng chiến huyện Chương Mỹ sơ tán về làm việc tại đình. Năm 1949 – 1950, đơn vị bộ đội Việt Minh là Trung đoàn 48 về đóng quân tại đình. Năm 1952 – 1953, đơn vị Đại đội Quế Sơn và Đại đội Chi Lăng về đóng quân tại đình. Ngày 16/1/1954, giặc Pháp từ bốt Đại Ơn, bốt Bương càn về tưới xăng đốt đình Yên Duyệt.
Đến năm 1967, nhân dân mới dựng lại được 3 gian để thờ phụng. Theo lưu truyền của nhân dân địa phương thì trong đợt phục dựng này, ở đình đã xảy ra một sự lạ kỳ. Để dựng lại đình nhân dân trong làng đều nhất trí di dời đến một địa điểm khác cách nơi ngôi đình bị cháy gần 300m. Tuy nhiên, trước đêm khởi công xây dựng trời đất bỗng nổi bão giông, mây đen kéo đến, mưa như trút, sấm sét đùng đùng xung quanh trắng một biển nước. Sáng hôm sau tỉnh dậy dân làng bỗng thấy số gỗ dự định để dựng đình đã bị dòng nước lớn cuốn trôi. Càng kỳ lạ hơn tất cả số gỗ trên lại được nước cuốn đến chính địa điểm mà ngôi đình cũ đã bị giặc đốt cháy. Thấy điềm sự linh thiêng nhân dân thay đổi ý định và dựng lại đình trên khoảnh đất cũ.
Năm 2001, Nhân dân, Hội Phụ lão làng Yên Duyệt đóng góp xây dựng, tu bổ Hậu Cung Đại Bái đình.



