Đình Thiên Đông nằm trên địa bàn phường Trần Hưng Đạo, thành phố Hải Phòng. Trước đây đình nằm tại vị trí xã Đông Sơn, huyện Thủy Nguyên, đây là một vùng đất cổ, được hình thành và phát triển từ rất sớm. Căn cứ vào các nguồn thư tịch cổ hiện còn lưu giữ, có thể khẳng định Thiên Đông là một làng cổ với lịch sử tồn tại và phát triển kéo dài hàng nghìn năm, gắn liền với tiến trình lịch sử lâu dài của vùng đất Thủy Nguyên.

Ngay từ thế kỷ XI, dưới thời Lý, khu vực Thiên Đông đã có cư dân đến khai phá, sinh cơ lập nghiệp, hình thành nên các xóm làng đông đúc, trù phú. Sự hiện diện ổn định và liên tục của cộng đồng cư dân qua nhiều thế kỷ đã tạo nên nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế, văn hóa và tín ngưỡng của địa phương. Xa hơn nữa, trong thời kỳ văn hóa Đông Sơn (khoảng từ 700 năm trước Công nguyên đến 100 năm sau Công nguyên), Thiên Đông đã là một trong những địa bàn cư trú quan trọng của cư dân Việt cổ.

Những tư liệu khảo cổ học đã góp phần làm sáng tỏ thêm bề dày lịch sử của vùng đất này. Năm 1973, Viện Khảo cổ học Việt Nam đã tiến hành khai quật và phát hiện các di chỉ mộ táng tại khu vực Đồng Dù (xã Đông Sơn). Kết quả nghiên cứu cho thấy các di tích này có niên đại cách ngày nay khoảng 2.500 năm, khẳng định Thiên Đông và vùng phụ cận là không gian cư trú liên tục của người Việt cổ, đồng thời là một bộ phận quan trọng trong tiến trình hình thành và phát triển của nền văn hóa cổ đại ở đồng bằng Bắc Bộ.

Đình Thiên Đông được khởi dựng vào thời Nguyễn (thế kỷ XVIII). Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, lần tu sửa gần đây nhất vào năm 2007 đã hình thành nên quy mô và diện mạo kiến trúc như hiện nay. Ngôi đình là nơi thờ phụng bốn vị Thành hoàng làng gồm: Hoàng Uy, Hoàng Thành, Hoàng Thiện và Nguyễn Thị Hồng. Ba vị Hoàng Uy, Hoàng Thành, Hoàng Thiện đều được triều đình sắc phong tước Đại Vương, là những nhân vật có công theo phò vua Lý đánh giặc Ai Lao, bảo vệ bờ cõi đất nước. Vị thứ tư, bà Nguyễn Thị Hồng, được sắc phong là Công chúa, theo truyền thuyết là người có công hiển linh, âm phù giúp vua Lý trong công cuộc kháng chiến chống ngoại xâm. Hiện nay, đình Thiên Đông vẫn còn lưu giữ được một số đạo sắc phong thuộc triều Nguyễn, ghi nhận công lao và vị thế của bốn vị bản cảnh Thành hoàng.

Theo cuốn thần tích “Thiên Đông xã Tứ vị linh tích”, vào thời Lý (thế kỷ XI), tại khu Tam Đông (tên gọi cổ của làng Thiên Đông), thuộc trang Phù Liễn, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, lộ Hải Dương, có một gia đình họ Hoàng sinh sống. Người chồng tên là Hoàng Thuận, vợ là Đào Thị Nhuận, vốn nổi tiếng nhân đức nhưng tuổi đã cao mà vẫn chưa có con. Một lần người vợ ra đồng làm ruộng, nhặt được ba quả trứng màu xanh. Cho rằng đó là báu vật trời ban, bà đem về cất giữ cẩn thận. Ba ngày sau, trứng nở và kỳ lạ thay, linh khí tự nhập vào cơ thể người vợ, khiến bà mang thai.

Đến giờ Tý, ngày 19 tháng Giêng năm Nhâm Ngọ, bà sinh ra một bọc, nở thành ba người con trai, dung mạo khôi ngô, chân tay đều có sắc xanh lạ thường. Tuy lấy làm kinh ngạc, nhưng cha mẹ vẫn hết lòng yêu thương, đặt tên lần lượt là Hoàng Uy, Hoàng Thành và Hoàng Thiện. Khi trưởng thành, mỗi người đều bộc lộ tài năng xuất chúng: Hoàng Uy tinh thông mưu lược, sách lược quân sự; Hoàng Thành giỏi nghề sông nước, am hiểu pháp thuật; Hoàng Thiện nổi trội về binh cơ, võ nghệ.

Khi giặc Ai Lao kéo sang xâm phạm bờ cõi, triều đình ban hịch chiêu hiền đãi sĩ. Nghe tin, ba anh em họ Hoàng lên đường ứng tuyển. Khi vào yết kiến, thấy tướng mạo khác thường, lại thể hiện được tài năng hơn người, vua hết sức hài lòng, phong cho cả ba chức Đại tướng quân, giao quyền chỉ huy binh mã đi đánh giặc. Trong cuộc kháng chiến, ba ông đã hiến kế “Mộc hoàn”, sử dụng những khúc gỗ tròn thả xuống sông để cản phá thuyền chiến của địch. Kế sách phát huy hiệu quả, quân ta giành được thắng lợi lớn, nhưng Hoàng Thành đã anh dũng hy sinh. Nhà vua vô cùng thương tiếc, truyền cho nhân dân địa phương lập miếu thờ phụng ông.

Sau chiến thắng, vua mở tiệc khao quân, phong thưởng thêm chức tước cho Hoàng Uy và Hoàng Thiện. Khi yến tiệc kết thúc, hai ông dâng biểu xin vua cho trở về quê làm lễ tạ gia tiên và được chấp thuận. Trong lúc đi dạo, hai ông trông thấy một gò cát có thế hình rồng, dừng lại chiêm nghiệm thì bỗng nhiên trời nổi cơn gió lớn, và cả hai cùng hóa vào ngày 25 tháng Chạp. Khi trời quang mây tạnh, dân làng phát hiện một ngôi mộ lớn do mối đùn lên, cho là điềm linh ứng, liền tâu sự việc lên triều đình. Cảm phục tài năng và công lao của hai ông, nhà vua ban sắc chỉ cho dân làng Thiên Đông lập đền thờ, đồng thời chuẩn cho đời đời hương khói phụng thờ.