Điện Cần Chánh (Phú Xuân, Huế)
Điện Cần Chánh nằm trong khu vực Tử Cấm Thành Huế, là nơi vua triều Nguyễn thiết triều thường nhật, tiếp đón sứ bộ ngoại giao và tổ chức các yến tiệc quan trọng của hoàng gia cũng như triều đình. Điện Cần Chánh là một trong ba công trình trọng yếu của Hoàng thành Huế, được xây dựng từ thời Gia Long. Công trình được bố trí trên trục chính (Dũng đạo), nằm giữa Điện Thái Hòa và Điện Càn Thành.
Địa chỉ: Phú Xuân, Huế

Mô tả di sản
Điện Cần Chánh nằm trong khu vực Tử Cấm Thành Huế, là nơi vua triều Nguyễn thiết triều thường nhật, tiếp đón sứ bộ ngoại giao và tổ chức các yến tiệc quan trọng của hoàng gia cũng như triều đình. Điện Cần Chánh là một trong ba công trình trọng yếu của Hoàng thành Huế, được xây dựng từ thời Gia Long. Công trình được bố trí trên trục chính (Dũng đạo), nằm giữa Điện Thái Hòa và Điện Càn Thành.
Di tích thuộc địa phận phường Phú Xuân, thành phố Huế, nằm trong quần thể Quần thể di tích Cố đô Huế. Tuy nhiên hiện nay, điện chỉ còn phế tích là nền móng.
Điện Cần Chánh là một trong những công trình trung tâm của Hoàng thành Huế, được khởi dựng vào tháng Giêng năm Gia Long thứ 3 (1804) dưới triều Gia Long và hoàn thành vào tháng Giêng năm Gia Long thứ 4 (1805). Khi công trình hoàn tất, triều đình đã tổ chức ban yến mừng và thưởng tiền cho thợ, lính tham gia xây dựng, Đại Nam thực lục chép:
“Điện Cần Chánh làm xong. Bầy tôi dâng biểu mừng. Vua ban yến theo thứ bực. Thưởng cho lính và thợ 6.000 quan tiền”1
Điện Cần Chánh là trung tâm hoạt động điều hành chính sự của hoàng đế trong Tử Cấm Thành Huế. Đây là nơi diễn ra thường triều định kỳ, đồng thời cũng là nơi làm việc trực tiếp giữa hoàng đế và Nội các, xử lý chính vụ của triều đình.
Ngay từ đầu triều Gia Long, chế độ thường triều đã được quy định cụ thể: vào các ngày mùng 5, 10, 20 và 25 hàng tháng, các quan từ tứ phẩm trở lên phải vào điện chầu vua.2 Tuy nhiên, về sau, tùy từng thời kỳ mà tần suất thiết triều có sự thay đổi. Đến các triều Tự Đức, Hàm Nghi, Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân và Khải Định, nhà vua thường chỉ ngự điện khi có việc trọng đại; chẳng hạn năm 1885 dưới triều Hàm Nghi, quy định thiết triều theo chu kỳ 5 ngày một lần.
Điện Cần Chánh còn là nơi diễn ra nhiều nghi lễ và hoạt động trọng yếu của triều đình: các đại lễ như tế Nam Giao, lễ đăng quang hay các dịp mừng thọ của hoàng đế. Điện cũng là nơi tiến hành lễ Phất thức – nghi lễ lau chùi và kiểm tra ấn tín hoàng gia vào cuối tháng Chạp âm lịch.
Các nghi lễ hành chính cũng đều tập trung tại đây: tiếp đón sứ bộ ngoại quốc, thân phiên; tổ chức các nghi thức bái mạng, phục mạng, bái tạ, bệ kiến, bệ từ đối với quan lại khi được bổ nhiệm, thăng chức hoặc nhận mệnh lệnh mới.



