Chùa Xuân Nộn, tên chữ là Dao Quang Tự, còn được nhân dân địa phương quen gọi là chùa Cả, tọa lạc tại thôn Xuân Nộn, xã Xuân Nộn, huyện Đông Anh, (nay thuộc xã Thư Lâm thành phố Hà Nội). Từ xa xưa Xuân Nộn có tên nôm là Kẻ Bể, là nơi có cảnh đẹp nổi tiếng với dòng sông Cà Lồ uốn lượn và nằm trong địa bàn quan trọng của nhà nước Văn Lang.

Theo truyền thuyết, chùa được xây dựng từ thời vua Lý Thánh Tông (1054-1072). Vào khoảng cuối thế kỷ XVII – đầu thế kỷ XVIII, chùa đã có quy mô bề thế, là một danh lam cổ tự nổi tiếng trong vùng. Đến thời vua Cảnh Hưng, chùa tiếp tục được trùng tu, mở rộng với quy mô lên tới 100 gian, sang thời Nguyễn, chùa lại được tu sửa nhiều lần.

Không chỉ mang giá trị lịch sử, kiến trúc và tín ngưỡng, chùa Xuân Nộn còn ghi dấu ấn sâu đậm trong lịch sử cách mạng địa phương. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, chùa là nơi sinh hoạt Đảng, kết nạp đảng viên trong điều kiện hoạt động bí mật, đồng thời là địa điểm để du kích xã tập luyện, chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giành chính quyền trong Cách mạng tháng Tám năm 1945. Đặc biệt, chùa còn là nơi thành lập chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của xã Xuân Nộn, tiền thân của Đảng bộ xã Xuân Nộn ngày nay.

Chùa tọa lạc trong khu dân cư , là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân địa phương. Từ đường làng rẽ vào có một lối đi dẫn thẳng vào khuôn viên chùa qua cổng chính. Các hạng mục kiến trúc hiện nay phần lớn đã được xây dựng mới, đến thời điểm hiện tại, chùa vẫn đang trong quá trình thi công và chưa hoàn thiện toàn bộ các công trình. Ngày nay chùa đã hoàn thành các hạng mục chính gồm: Cổng, Tam Quan, Tam Bảo, Nhà Tổ, Nhà Mẫu, Vườn Tháp, Tịnh Xá, Nhà Khách.

Cổng chùa được thiết kế đơn giản, gồm hai trụ vuông thấp hai bên chịu lực cho cánh cổng sắt, với chiều rộng hơn 2 mét. Cổng nối liền với dãy tường bao quanh khuôn viên di tích. Qua cổng là tiến vào sân chùa được lát gạch, có nhiều cây cối tạo bóng mát.

Từ cổng bước vào sân khoảng vài trăm mét, nhìn sang bên trái là Tam Quan, điểm đặc biệt là Tam Quan quay hướng ra một ao hồ rộng trước mặt, chứ không phải lối ra vào chính. Công trình Tam Quan mới được xây dựng, quy mô lớn, gồm ba lối cổng ở giữa và hai trụ biểu hai bên.

Mỗi cửa có hai tầng với tám mái, tầng trên là gác chuông, được trang trí tinh xảo với họa tiết rồng, mây, dây lá, búp sen, thân cột khắc chữ Hán, đỉnh trụ gắn chim phượng. Hai bên Tam Quan là hành lang dẫn lên tầng trên, mái Tam Quan lợp ngói, các góc đao uốn cong mềm mại. Phía trước Tam Quan là hồ nước hình bán nguyệt, bao quanh bởi lan can đá, giữa hồ là hai tượng A Di Đà và tượng Bồ Tát đứng trên đài sen.

Nằm song song phía sau Tam Quan là Tam Bảo, Tòa được xây dựng ở vị trí trung tâm và cao nhất trong khuôn viên, được bao quanh bởi các tòa nhà khác. Tam Bảo có kiến trúc chữ Công (工) bao gồm Tiền Đường và Hậu Cung và gian Ống Muống. Công trình nổi bật với hai mái chồng diêm, mang đậm dấu ấn truyền thống.