Chùa Lô Sơn, tên chữ là Phổ Am Tự, là một ngôi chùa cổ được xây dựng từ thời triều Lê. Theo tư liệu địa phương, chùa xưa thuộc làng Vạn Lộc, huyện Chân Lộc, ngày nay địa điểm này nằm tại khối 6, phường Nghi Tân, thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An. Trải qua nhiều biến đổi của lịch sử và sự thay đổi về địa giới hành chính, chùa vẫn được người dân địa phương gìn giữ như một không gian sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời của cộng đồng cư dân vùng ven biển.

Ngôi chùa có quy mô không quá lớn nhưng mang vẻ thanh tịnh và linh thiêng. Tổng thể kiến trúc được xây dựng hài hòa với cảnh quan tự nhiên xung quanh. Chùa tọa lạc ở một vị trí khá đẹp, lưng tựa vào núi Lô Sơn, phía trước hướng ra không gian thoáng rộng. Theo quan niệm phong thủy truyền thống, thế đất “tọa sơn hướng thủy” như vậy được xem là địa thế tốt, tạo nên sự vững chãi và linh thiêng cho nơi thờ tự. Chính vì vậy, từ lâu chùa Lô Sơn không chỉ là nơi thờ Phật mà còn là chốn để người dân địa phương tìm đến cầu bình an, gửi gắm niềm tin tâm linh.

Trải qua nhiều thế kỷ tồn tại, chùa Lô Sơn đã gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cư dân vùng biển Cửa Lò. Đây không chỉ là địa điểm sinh hoạt tôn giáo mà còn là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa tín ngưỡng của cộng đồng. Những dịp lễ Phật, ngày sóc vọng hay các lễ hội truyền thống, người dân trong vùng thường đến chùa dâng hương, cầu phúc và tưởng nhớ tiền nhân. Không gian thanh tĩnh của chùa, hòa cùng cảnh sắc núi Lô Sơn phía sau, tạo nên một địa điểm tâm linh mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa của vùng đất này.

Chùa Lô Sơn là một trong những ngôi chùa cổ và được xem là linh thiêng ở tỉnh Nghệ An. Theo tư liệu địa phương, chùa được xây dựng vào niên hiệu Vĩnh Thịnh (1705–1719) dưới triều vua Lê Dụ Tông, thuộc thời Lê Trung Hưng. Ban đầu, chùa được nhân dân làng Vạn Lộc dựng nên với quy mô nhỏ, chủ yếu làm nơi thờ Phật và sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng cư dân trong vùng.

Chùa tọa lạc ở thế đất khá đẹp, tựa lưng vào núi Lô Sơn, phía trước nhìn ra không gian thoáng rộng của vùng đồng bằng ven biển. Theo quan niệm phong thủy truyền thống, địa thế này tạo nên sự vững chãi và linh thiêng cho nơi thờ tự.

Trong quá trình hình thành và phát triển, chùa Lô Sơn nhiều lần được trùng tu và mở rộng. Vào cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX, nhân dân địa phương đã quyên góp công sức và tiền của để sửa sang lại chính điện, dựng thêm tam quan, nhà bia và các công trình phụ trợ khác. Những lần trùng tu này không chỉ giúp ngôi chùa được củng cố về kiến trúc mà còn phản ánh sự gắn bó của cộng đồng cư dân với đời sống tín ngưỡng Phật giáo.

Tại chùa hiện vẫn còn lưu giữ một tấm bia đá cổ, ghi chép về việc xây dựng và tu sửa chùa qua các thời kỳ. Nội dung của văn bia này còn được ghi lại trong sách Hoan Châu Bi Kí (đây là một tập tư liệu sưu tầm các văn bia cổ ở vùng Hoan Châu xưa) điều này càng khẳng định những giá trị của chùa Lô Sơn với cộng đồng địa phương. Đây là nguồn tư liệu quý giúp xác định niên đại và phản ánh phần nào đời sống văn hóa – tín ngưỡng của cư dân địa phương trong lịch sử.

Trải qua nhiều biến động của thời gian, đặc biệt là trong giai đoạn chiến tranh thế kỷ XX, chùa từng bị hư hại ở một số hạng mục. Tuy nhiên, nhờ sự gìn giữ của người dân và các đợt tu bổ sau này, chùa vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính và không gian thanh tịnh vốn có. Ngày nay, chùa Lô Sơn không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo của Phật tử mà còn là một di tích văn hóa gắn bó với đời sống tinh thần của cư dân vùng Cửa Lò.