Đền Tướng Loát tọa lạc tại thôn Tướng Loát, xã Yên Trị, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định (nay thuộc xã Yên Đồng, tỉnh Ninh Bình). Đây là vùng đất cổ ở phía Nam huyện Ý Yên, có địa thế đặc biệt khi ba mặt được bao bọc bởi dòng sông Đáy.

Từ thành phố Nam Định đi theo đường 10 về phía Ninh Bình đến ga Cát Đằng (21 km) tiếp tục rẽ phải khoảng 300 mét, lại rẽ trái theo đường liên thôn khoảng 1km nữa là tới di tích.

Đền Tướng Loát là nơi thờ Chu sư Đại tướng Ngô Quý Duật, một danh tướng thời Trần Quý Khoáng (Hậu Trần), người có công tham gia cuộc kháng chiến chống quân Minh vào đầu thế kỷ XV, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong việc khai phá vùng đất hoang ven sông Đáy, hình thành nên làng Tướng Loát và các làng phụ cận. Đến nay, tại địa phương vẫn còn lưu giữ nhiều dấu tích gắn với quá trình khẩn hoang, lập làng thông qua các địa danh cổ như vườn Dinh, cánh đồng Bồng Sâu, Đồng Đìa, mả Vua, mả Thánh, mả Cha, mả Bùng, mả Cả.

Sách Nam Định địa dư chí của Tiến sĩ Khiếu Năng Tĩnh viết vào đời vua Duy Tân năm thứ 2 (1908) cho biết xã Tướng Loát có đến thờ Ngô Quý Duật thời Trần Mạt. Ông là Chu sư đại tướng thời Trần Quý Khoáng, ở tại quê mẹ, mở mang ruộng đồng lập làng, tiếp nối sự nghiệp từ ngày trước mà Trần Khánh Dư để lại.

Theo cuốn ngọc phả “Trần Mạt triều Ngô tướng công” do Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính biên soạn vào năm Hồng Phúc thứ nhất (1572), Ngô Quý Duật xuất thân trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Ông là con của Ngô Miễn, người quê gốc Kinh Bắc, có công khai khẩn vùng đất Xuân Hy, Xuân Bảng (nay thuộc huyện Xuân Trường), từng tham gia chỉ huy quân đội nhà Hồ chống giặc Minh và hy sinh tại cửa biển Kỳ La (Hà Tĩnh) vào năm 1407. Mẹ là bà Nguyễn Thị Hằng, quê ở trang Vỉ Nhuế (nay thuộc xã Yên Đồng, huyện Ý Yên).

Từ nhỏ, Ông đã nổi tiếng thông minh, hiếu học, sớm nuôi chí lớn và thường kết giao với những người đánh chung hoài bão đánh đuổi quân Minh xâm lược. Được danh tướng Đặng Dung tiến cử với vua Trần Quý Khoáng (Trùng Quang Đế), ông đã nhiều lần hiến kế, đóng góp những chiến lược quan trọng, nhờ đó được ban Quốc tính và phong chức Chu sư Đại tướng quân, trực tiếp chỉ huy thủy quân.

Cuối năm 1413, do lực lượng nhà Hậu Trần ngày càng suy yếu, không đủ sức chống lại quân Minh, triều đình lâm vào thế thất bại. Tháng 11 năm ấy, các tướng Nguyễn Cảnh Dị, Đặng Dung lần lượt bị giặc bắt; vua Trần Quý Khoáng phải chạy sang đất Lào. Quân Minh tiếp tục truy đuổi, bắt được nhà vua, còn Ngô Quý Duật buộc phải trở về quê mẹ để ẩn náu.

Tại đây, tiếp nối chí hướng của cha, Ngô Quý Duật cùng em gái là Ngô Ái Thường và các dòng họ Vũ, Nguyễn, Trần, Phạm, Đỗ tổ chức khai phá vùng đất hoang ven sông Đáy, lập nên làng Tướng Loát và các làng phụ cận như ấp Bình Điền (nay là thôn Hạc Bổng, xã Yên Trị). Những dấu tích như vườn Dinh, mả Vua, mả Thánh, mả Cha… hiện vẫn được nhân dân lưu truyền, gắn với truyền thuyết về nơi ở và phần mộ của ông.