Lăng vua Trần Nghệ Tông (Nguyên Lăng)
Nguyên lăng là lăng mộ của vua Trần Nghệ Tông vị vua thứ 8 của Vương triều Trần. Nguyên Lăng nằm trên một sườn đồi chạy dài theo hướng Đông Bắc – Tây Nam, nay thuộc khu vườn cây nhà các hộ dân thuộc khu vực Khe Nghệ, thôn Bãi Dài, xã An Sinh, Đông Triều.
Địa chỉ: Nguyên Lăng

Mô tả di sản
Nguyên lăng là lăng mộ của vua Trần Nghệ Tông vị vua thứ 8 của Vương triều Trần. Nguyên Lăng nằm trên một sườn đồi chạy dài theo hướng Đông Bắc – Tây Nam, nay thuộc khu vườn cây nhà các hộ dân thuộc khu vực Khe Nghệ, thôn Bãi Dài, xã An Sinh, Đông Triều.
Trần Nghệ Tông (1321 – 1394), tên húy Trần Phủ, là hoàng tử thứ ba của Thượng hoàng Trần Minh Tông, sinh vào tháng Chạp năm Tân Dậu (1321). Trước khi đăng cơ, ông được phong Cung Định vương. Trong biến cố Dương Nhật Lễ cướp ngôi, Trần Phủ trở thành trung tâm quy tụ lực lượng của các thân vương và đại thần, trực tiếp chỉ huy binh mã tiến về Thăng Long, lật đổ Nhật Lễ và khôi phục ngôi báu cho hoàng tộc Trần vào năm 1370, từ đó chính thức lên ngôi hoàng đế.
Triều đại của Trần Nghệ Tông kéo dài ba năm (1370 – 1372). Sau đó, ông chủ động truyền ngôi cho em là Trần Kính, tức vua Trần Duệ Tông, rồi lui về giữ ngôi Thái thượng hoàng trong suốt 21 năm. Ngày 15 tháng 12 năm Giáp Tuất (1394), ông qua đời, hưởng thọ 74 tuổi, an táng tại Nguyên lăng.
Theo nhận định của sử cũ, Trần Nghệ Tông là người ôn hòa, có công lớn trong việc dẹp loạn nội bộ và khôi phục cơ nghiệp của triều Trần sau giai đoạn suy đồi. Tuy nhiên, do thiếu sự cứng rắn và quyết đoán cần thiết, triều chính dưới thời ông dần lâm vào tình trạng suy yếu, bên ngoài thì giặc giã rình rập, bên trong thì chính sự rối ren, nền tảng xã tắc vì thế ngày càng hao mòn, tạo tiền đề cho sự suy vong của vương triều ở giai đoạn sau.
Dẫu được ghi nhận công lao giành lại ngai vàng từ tay Dương Nhật Lễ, Trần Nghệ Tông vẫn bị đánh giá là vị vua nhu nhược, không đủ bản lĩnh nắm giữ thực quyền. Việc ông để Hồ Quý Ly từng bước thao túng triều chính, trong khi biên cương liên tục bị Chăm-pa quấy phá và kinh đô Thăng Long nhiều lần thất thủ, khiến trách nhiệm về sự suy yếu và sụp đổ của nhà Trần không thể tách rời khỏi vai trò của ông.
“Giáp Tuất (1394), năm Quang Thái thứ 7… Tháng 12, ngày 15, Thượng hoàng băng, táng tại Nguyên lăng Yên Sinh, miếu hiệu Nghệ Tông, thụy Quang Nghiêu Anh Triết Hoàng đế.”
Sách Trần triều thánh tổ các xứ địa đồ xác nhận Nguyên lăng nằm tại xã Đốc Trại, tổng Mễ Sơn, huyện Đông Triều, phủ Kinh Môn, tỉnh Hải Dương xưa. Đến năm Minh Mạng thứ 21 (1840), vua Minh Mạng đã cho dựng bia ghi dấu vị trí các lăng tẩm triều Trần tại An Sinh, trong đó có Nguyên lăng của vua Trần Nghệ Tông.
Hiện nay, tại địa bàn xã Đốc Trại xưa, nay thuộc xã An Sinh, trong khu vực Khe Nghệ của thôn Bãi Dài vẫn còn lưu giữ dấu tích một khu lăng mộ cũng như còn vết tích của tấm bia đá được dựng vào năm Minh Mạng thứ 21 theo đúng như ghi chép trong sách Trần triều thánh tổ các xứ địa đồ.



