Lăng Trường Cơ là lăng mộ của Nguyễn Hoàng (1525-1613), vị chúa Nguyễn đầu tiên, người đặt nền móng cho cơ nghiệp 9 đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Sau khi lên ngôi, Gia Long truy tôn ông là Thái Tổ Gia Dụ Hoàng Đế và cho kiến thiết lăng tẩm với quy mô tương xứng.

Lăng tọa lạc tại làng La Khê (nay thuộc phường Long Hồ, quận Phú Xuân, thành phố Huế).

Ban đầu, Chúa được an táng tại núi Thạch Hãn (huyện Vũ Xương, nay thuộc Triệu Phong, Quảng Trị), về sau mới dời về vị trí hiện nay. Lăng nằm bên tả ngạn sông Tả Trạch, cách bờ sông khoảng 300m và cách trung tâm thành phố Huế chừng 10km về phía tây nam (đường chim bay). Từ lăng Trường Cơ đến lăng Trường Thiệu (của chúa Nguyễn Phúc Thuần) khoảng 120m theo hướng đông nam.

Nguyễn Hoàng là người mở đầu sự nghiệp Nam tiến của họ Nguyễn, xây dựng nền tảng chính trị – quân sự cho chính quyền Đàng Trong. Sau khi ông qua đời (1613), thi hài được an táng tại núi Thạch Hãn. Không rõ chính xác thời điểm cải táng, song các chúa Nguyễn về sau đã dời mộ và kiến tạo lăng tại vùng La Khê, nơi quy tụ hệ thống lăng tẩm tổ tiên.

Trong giai đoạn quân Tây Sơn kiểm soát Phú Xuân cuối thế kỷ XVIII, lăng mộ các chúa Nguyễn, trong đó có lăng Trường Cơ, đều bị tàn phá nặng nề.

Năm 1808, sau khi thống nhất đất nước, Gia Long cho tái thiết lăng, chính thức đặt tên là “Trường Cơ” hàm ý nền móng lâu dài, bền vững cho cơ nghiệp vương triều.

Năm 1999, Hội đồng Trị sự Nguyễn Phước tộc tiến hành tu sửa, chủ yếu tô trát phần mộ và tường thành nội. Năm 2016, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế triển khai dự án trùng tu với kinh phí khoảng 3,9 tỷ đồng, góp phần phục hồi diện mạo kiến trúc lăng.

Lăng quay mặt về hướng chính bắc. Tổng thể kiến trúc mang quy mô khiêm tốn nhưng chặt chẽ, gồm hai vòng thành chữ nhật bao bọc.