Lăng Hiếu Đông là di tích lăng mộ của Tá Thiên Nhân Hoàng hậu Hồ Thị Hoa, nguyên phối chính thê của vua Minh Mạng. Bà là thân mẫu của vua Thiệu Trị, nên sau khi Thiệu Trị lên ngôi, lăng mộ của bà được tôn tạo và đặt trong không gian với khu sơn lăng của vua Thiệu Trị.

Lăng tọa lạc trên phần sườn núi thuộc làng Cư Chính xưa, nay thuộc phường Thủy Xuân, thành phố Huế. Vị trí này nằm dựa lưng vào triền núi, phía trước hướng về vùng đồng bằng và hệ thống thủy đạo của lưu vực sông Hương. Thế đất sơn thủy tương giao, vừa kín đáo vừa trang nghiêm, phù hợp với nguyên tắc phong thủy của kiến trúc lăng tẩm hoàng gia triều Nguyễn.

Tá Thiên Nhân Hoàng hậu Hồ Thị Hoa, quê ở huyện Bình An, tỉnh Biên Hòa, là ái nữ của Phúc Quốc Công. Xuất thân trong gia đình thế tộc, bà được tuyển chọn nhập cung năm 1806, khi mới 16 tuổi, trở thành chính thất của Hoàng thái tử Nguyễn Phúc Đảm, tức vua Minh Mạng sau này. Việc tuyển lựa do vua Gia Long cùng Thuận Thiên Cao Hoàng hậu định đoạt, thể hiện vị thế đặc biệt của bà ngay từ buổi đầu vào chốn nội đình.

Ngày 16 tháng 6 năm 1807 (năm Gia Long thứ 6), bà sinh Hoàng trưởng tử Nguyễn Phúc Miên Tông (vua Thiệu Trị sau này). Tuy nhiên, chỉ 13 ngày sau khi lâm bồn, bà qua đời vì bệnh hậu sản, hưởng dương 17 tuổi. Sự mất mát quá sớm khiến việc an táng ban đầu chưa tương xứng với địa vị của một chính thất Đông cung và thân mẫu hoàng đế tương lai.

Đến năm Minh Mạng thứ 19 (1838), vào tháng 10 mùa đông, triều đình cho dựng đền thờ bà tại xã Vạn Xuân, phía tây sông Hộ Thành, đồng thời rước linh cữu về phụng thờ trang trọng.

Năm đầu niên hiệu Thiệu Trị (1841), tháng 3, tân quân Thiệu Trị đã xin ý kiến Nhân Tuyên Thái hoàng thái hậu về việc gia tôn tôn hiệu cho thân mẫu và được chấp thuận. Ngày 16 tháng 4 cùng năm, bà được truy phong thụy hiệu: Tá Thiên Lệ Thánh Đoan Chính Cung Hòa Đốc Khánh Từ Huy Minh Hiền Thuận Đức Nhân Hoàng hậu.

Từ đó, Hiếu Đông lăng được khởi dựng với quy mô hoàn chỉnh và bề thế hơn, công trình kéo dài đến năm Thiệu Trị thứ 3 (1843) mới cơ bản hoàn tất, chính thức định hình diện mạo kiến trúc như còn thấy ngày nay.

Hiện nay, bài vị của bà được phụng thờ tại điện Sùng Ân – chính tẩm trong lăng của Minh Mạng, khẳng định địa vị Hoàng hậu trong hệ thống thờ tự hoàng gia triều Nguyễn.