Lăng Trường Thái (Hương Trà, Huế)
Lăng Trường Thái là nơi an táng Võ vương Nguyễn Phúc Khoát (1714 – 1765) hay Thế Tôn Hiếu Vũ Hoàng Đế, vị chúa Nguyễn thứ tám trong chín đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong, thường được gọi là chúa Võ.
Địa chỉ: Hương Trà, Huế

Mô tả di sản
Lăng Trường Thái là nơi an táng Võ vương Nguyễn Phúc Khoát (1714 – 1765) hay Thế Tôn Hiếu Vũ Hoàng Đế, vị chúa Nguyễn thứ tám trong chín đời chúa Nguyễn ở Đàng Trong, thường được gọi là chúa Võ.
Lăng tọa lạc trên núi La Khê, thuộc địa bàn làng La Khê, xã Hương Thọ, thị xã Hương Trà, thành phố Huế. Di tích nằm ở tả ngạn sông Tả Trạch, cách bờ sông khoảng 800m, và cách trung tâm thành phố Huế chừng 10,5km theo đường chim bay về phía tây – nam.
Ngày 7 tháng 7 năm 1765, chúa Nguyễn Phúc Khoát băng hà, hưởng thọ 51 tuổi. Sau khi qua đời, ông được an táng tại Trường Thái lăng, thuộc làng La Khê (nay thuộc thị xã Hương Trà, thành phố Huế).
Theo ghi chép trong Khâm định Đại Nam hội điển sự lệ (Bộ Công, quyển 216), năm 1808, dưới triều Gia Long, triều đình đã cho tiến hành xây dựng và tu sửa 17 lăng mộ các chúa Nguyễn cùng các phi tần tiền triều. Trường Thái lăng là một trong những công trình được chỉnh trang trong đợt kiến thiết quy mô này.
Việc tôn tạo hệ thống lăng tẩm các chúa Nguyễn không đơn thuần là sửa sang phần mộ tiền nhân, mà còn là sự khẳng định tính kế thừa chính thống của vương triều Nguyễn, đồng thời thể hiện đạo lý truy tôn và tri ân đối với những người đã gây dựng nền tảng cơ nghiệp.
Hiện nay, đây là một trong những lăng chúa Nguyễn nằm ở vị trí khá hẻo lánh, đường tiếp cận khó khăn. Trải qua thời gian dài, công trình đã xuống cấp đáng kể: một số đoạn tường trong và ngoài thành bị hư hỏng; phần mũ thành nhiều nơi không còn nguyên vẹn, chỗ còn lại thì gạch đã xô lệch, tiềm ẩn nguy cơ sụt đổ nếu không được bảo tồn kịp thời.
Chúa Nguyễn Phúc Khoát (1714 – 1765), thường gọi chúa Võ hay Vũ vương, là vị chúa Nguyễn thứ tám cai trị Đàng Trong (1738 – 1765). Ông kế vị trong thời điểm cơ nghiệp họ Nguyễn đã đạt đến độ rộng lớn và ổn định sau hơn một thế kỷ Nam tiến, nhưng cũng bắt đầu bộc lộ những dấu hiệu trì trệ và phân hóa nội tại.
Trong những năm đầu trị vì, Nguyễn Phúc Khoát tỏ rõ bản lĩnh của một nhà cầm quyền có chí hướng xây dựng thể chế. Ông quy hoạch và mở rộng Phú Xuân thành trung tâm chính trị – hành chính quy mô, từng bước nâng tầm chính quyền Đàng Trong. Năm 1744, ông chính thức xưng vương đánh dấu bước chuyển quan trọng từ một phiên trấn trên danh nghĩa thần thuộc triều Lê, Đàng Trong tiến gần hơn tới thực thể chính trị tự chủ. Ông cải tổ bộ máy theo mô hình Lục bộ, chỉnh đốn quân đội, định lại nghi lễ, y phục, tạo nên diện mạo văn hóa – chính trị riêng biệt cho Nam Hà. Dưới triều ông, Phú Xuân trở thành biểu tượng của quyền lực và bản sắc mới.



