Đình Hưng Lộc (Nghĩa Hưng, Nam Định)
Đình Hưng Lộc tọa lạc ở phía tây nam thôn Hưng Lộc, thuộc xã Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (cũ). Đình nằm trong quần thể di tích đình – chùa Phúc Lộc và Tháp Đại Bi, với tổng diện tích hơn 1.000 m², trải dài ven sông Đào. Phía trước đình là nhà văn hóa thôn Hưng Lộc, tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng gắn bó chặt chẽ với đời sống cộng đồng dân cư địa phương.
Địa chỉ: Nghĩa Hưng, Nam Định

Mô tả di sản
Đình Hưng Lộc tọa lạc ở phía tây nam thôn Hưng Lộc, thuộc xã Nghĩa Thịnh, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (cũ). Đình nằm trong quần thể di tích đình – chùa Phúc Lộc và Tháp Đại Bi, với tổng diện tích hơn 1.000 m², trải dài ven sông Đào. Phía trước đình là nhà văn hóa thôn Hưng Lộc, tạo nên một không gian sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng gắn bó chặt chẽ với đời sống cộng đồng dân cư địa phương.
Đình Hưng Lộc là nơi thờ Thái úy Đại tướng Phạm Cự Lượng, một danh tướng kiệt xuất, có nhiều công lao to lớn trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước dưới hai vương triều Đinh và Tiền Lê. Theo ghi chép trong Từ điển Nhân vật lịch sử Việt Nam, ông còn được biết đến với tên gọi Phạm Cự Lạng.
Đình Hưng Lộc hiện chưa xác định được chính xác niên đại xây dựng, các nguồn tư liệu còn tồn tại đưa ra những thông tin khác nhau, chưa có sự thống nhất.
Theo nội dung ghi chép trong cuốn thần tích “Hưng Lộc hương thần từ sự tích” (Sự tích đền thờ thôn Hưng Lộc) do Thượng thư bộ Hộ Nguyễn Huy Oánh biên soạn vào năm Cảnh Hưng thứ 12 (1751), hiện còn được lưu giữ tại đình Hưng Lộc, thân thế và sự nghiệp của danh tướng Phạm Cự Lượng được thuật lại như sau:
Phạm Cự Lượng sinh ngày 20 tháng 11 năm Giáp Thìn (944), thân phụ là Phạm Mạn, thân mẫu là Trần Thị Hồng, quê tại Khúc Giang, Nam Sách (thuộc tỉnh Hải Dương). Mẹ là Trần Thị Hồng sinh được 8 người con 5 trai, 3 gái đều hiển đạt. Ông nội là Phạm Chiêm, giữ chức Đồng Giáp tướng quân đời Ngô vương Quyền. Ông lớn lên trong một gia đình có truyền thống văn võ, sớm bộc lộ tư chất thông minh, lại cần cù học hỏi, tinh thông cả võ nghệ lẫn văn chương, Ông thường cùng anh cả là Phạm Hạp đem tiền của chiêu dụ mọi người, mua ngựa luyện quân.
Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, Phạm Cự Lượng cùng người anh là Phạm Hạp đứng ra chiêu mộ hiền tài, tôn Đinh Bộ Lĩnh làm minh chủ. Nhờ tài năng và đức độ, ông được Đinh Bộ Lĩnh tin tưởng và trọng dụng, phong giữ chức Phòng ngự sứ Tiên phong tướng quân, giao nhiệm vụ trấn giữ vùng cửa biển Đại Ác. Khu vực này nằm ven biển, gần cửa sông Đáy, là điểm hợp ngã ba sông, tương ứng với địa bàn phía nam huyện Ý Yên và phía bắc huyện Nghĩa Hưng, bao gồm các thôn Hưng Lộc, Hải Lạng, Hưng Nghĩa, Thượng Kỳ, Hạ Kỳ…, nay thuộc xã Nghĩa Thịnh.
Năm 968, sau khi dẹp yên loạn mười hai sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi hoàng đế, đặt quốc hiệu là Đại Cồ Việt, chọn Hoa Lư làm kinh đô, đồng thời thiết lập triều nghi và xây dựng nhà nước phong kiến tập quyền. Với công lao cùng đức độ nổi bật, Phạm Cự Lượng được phong giữ chức Tâm phúc tướng quân, đảm nhiệm việc thị vệ, bảo vệ hoàng thành.
Đến năm 980, nội bộ triều đình rơi vào biến động khi Đinh Tiên Hoàng và Nam Việt vương Đinh Liễn lần lượt bị sát hại. Giữa các đại thần nảy sinh mâu thuẫn sâu sắc về quan điểm trung quân, dẫn đến tình trạng rối ren, gây nội chiến. Lợi dụng thời cơ ấy, nhà Tống đem quân sang xâm lược nước ta. Trước tình thế cấp bách, Thái hậu quyết định nhường ngôi cho Lê Hoàn, đồng thời cử Phạm Cự Lượng giữ chức Đại tướng quân, lo việc chuẩn bị lực lượng kháng chiến. Khi Lê Hoàn lên ngôi, Phạm Cự Lượng tiếp tục được phong làm Thái úy, tham tán nhung vụ, giữ vai trò quan trọng trong triều chính và quân sự.

