Đền Giáp Ba, còn gọi là đền Cẩm Nang, nằm trên khu đất rộng, bằng phẳng và cao ráo ở thôn Giáp Ba, thị trấn Nam Giang, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định, cách thành phố Nam Định khoảng 9 km (nay thuộc xã Nam Trực, tỉnh Ninh Bình). Công trình gồm đền chính thờ Triệu Việt Vương và hai ngôi đền nhỏ thờ hai vị tướng họ Đoàn.

Theo sử liệu, từ thời Lê, khu vực này thuộc thôn Cẩm Nang, xã Châu Nguyên. Sau Cách mạng Tháng Tám, địa danh được đổi tên thành thôn Ba, xã Nam Giang, nhưng trong dân gian vẫn quen gọi là Giáp Ba. Tên gọi đền Cẩm Nang trước đây và đền Giáp Ba ngày nay cũng bắt nguồn từ sự thay đổi tên gọi hành chính đó.

Đền Giáp Ba gồm đền chính thờ Triệu Việt Vương và hai ngôi đền nhỏ thờ hai vị tướng họ Đoàn, những nhân vật có nhiều đóng góp cho đất nước và quê hương vào thế kỷ thứ VI (572).

Triệu Việt Vương, tên thật là Triệu Quang Phục, là vị anh hùng có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược. Người có công lãnh đạo nhân dân Bắc đánh giặc Lương, Nam dẹp quân Lâm Ấp, mở mang bờ cõi, thống nhất sơn hà, dựng lên nước Vạn Xuân, nay là nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, giữ ngôi Hoàng đế được 24 năm, từ năm 548 đến 572.

Ông sinh vào mùa xuân năm Mậu Thìn trong một gia đình khá giả, nhân đức. Cha là Triệu Túc, mẹ là Hán Thị Siêu, quê ở xã Phật Nội, huyện Chu Diên, phủ Tam Đới (nay thuộc Sơn Tây). Từ nhỏ, Triệu Quang Phục nổi tiếng thông minh, chăm học, tinh thông cả văn lẫn võ.

Năm 17 tuổi, sau khi cha mẹ qua đời, ông theo danh tướng Lý Bôn tham gia đánh đuổi quân Lương, giành lại độc lập cho dân tộc. Năm 544, Lý Bôn lên ngôi, xưng là Lý Nam Đế, đóng đô ở Long Biên. Khi quân Lương tiếp tục xâm lược, Lý Nam Đế thất bại, phải rút lui về động Khuất Liêu và trao binh quyền cho Triệu Quang Phục.

Năm 547, Triệu Quang Phục rút quân về đầm Dạ Trạch (nay thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên), lợi dụng địa hình đầm lầy, lau sậy rậm rạp để tổ chức kháng chiến, ông cho lập doanh trại trên một gò đất nổi giữa đầm lầy, hàng ngày dùng thuyền mộc đi đánh tỉa. Nhờ chiến thuật linh hoạt và tinh thần quả cảm, quân ta dần giành thắng lợi, quét sạch quân Lương ra khỏi bờ cõi. Theo truyền thuyết, ông được Chử Đồng Tử trao cho móng rồng gắn vào mũi mâu, giúp đánh giặc trăm trận trăm thắng.

Năm 548, Triệu Quang Phục lên ngôi vua, xưng là Triệu Việt Vương, tiếp tục đóng đô ở Long Biên. Đến năm 570, ông bị Lý Phật Tử đem quân đánh úp, phải rút chạy và trầm mình xuống cửa biển Đại Nha vào ngày 14 tháng 8 Âm lịch.