Đền Cây Quế hay còn gọi là Tiên Thiên Quế Điện, tọa lạc tại ngõ 139 phố Nguyễn Ngọc Vũ, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy (nay thuộc phường Yên Hòa, Hà Nội). Ngôi đền nằm trong cụm di tích đình-đền- chùa làng Hòa Mục, vị trí yên tĩnh giữa khu phố sầm uất. Trong khuôn viên đền có một cây quế cổ thụ, vì vậy nhân dân quen gọi là đền Cây Quế.

Theo truyền tụng dân gian, đền Cây Quế ban đầu thờ Tiên Thiên Thánh Mẫu, về sau phối thờ thêm nhiều vị thần linh tiêu biểu trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam như Đức Thánh Trần, Đức Thánh Tăng, Đức Ông, Tứ phủ, Tam phủ cùng các vị thánh khác. Đây được xem là một trong những điểm tâm linh tiêu biểu của tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ.

Xưa kia, đền Cây Quế vốn thuộc làng Tả Vọng, tổng Đông Thọ, huyện Thọ Xương (nay là khu vực phố Tràng Thi – Tràng Tiền). Theo các tư liệu thành văn và ký ức của các bậc cao niên địa phương, ngôi đền vốn là của vợ chồng ông Nguyễn Văn Hai và bà Trương Thị Thủ tự xây dựng biến nhà riêng thành đền làm nơi phụng thờ, sau khi ông bà qua đời, được dân làng an táng tại khu vườn phía sau đình.

Đến năm 1898, do chính quyền thực dân Pháp thu hồi đất tại khu vực Tràng Tiền để xây dựng Nhà máy Điện Bờ Hồ, dân làng Tả Vọng đã di chuyển toàn bộ ngôi đền về làng Hòa Mục, xã Trung Hòa, bố trí người trông nom chu đáo. Từ đó đến nay, đền luôn là nơi nhân dân và du khách thập phương thường xuyên đến lễ bái, chiêm bái và vãn cảnh.

Theo thần tích lưu truyền, vùng đất Hòa Mục xưa từng là nơi diễn ra các cuộc giao tranh giữa quân Hai Bà Trưng và quân Mã Viện nhà Hán vào khoảng năm 40 sau Công nguyên, càng làm tăng thêm giá trị lịch sử tâm linh cho khu vực đền tọa lạc.

Trong những năm gần đây, đền Cây Quế tiếp tục được quan tâm trùng tu, tôn tạo và xây dựng thêm một số hạng mục mới. Đặc biệt, năm 2008, một đợt trùng tu lớn đã được hoàn thành với sự hỗ trợ từ ngân sách Nhà nước cùng sự phát tâm công đức của đông đảo thiện nam tín nữ, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng của di tích.

Đền Cây Quế mang kiến trúc của đình chùa Việt Nam dưới triều Nguyễn (thế kỷ XIX), nằm trên thế đất đẹp, quay mặt hướng Đông Nam với các hạng mục chính: Tiền Tế, Đại Bái, Nhà Tổ, Nhà Khách, Nhà phục vụ hậu cần. Khuôn viên đền rộng rãi, nhiều cây xanh và ao hồ tạo nên không gian thoáng đãng, thanh tịnh. Ngay bên cạnh là đình – đền Dục Anh, góp phần làm phong phú thêm quần thể di tích tâm linh trong khu vực.

Tam Quan đền chính nằm ngay mặt đường Nguyễn Ngọc Vũ, hướng thẳng ra dòng sông Tô Lịch, cổng gồm ba lối vào, trong đó cửa giữa có diện tích lớn nhất, được thiết kế theo dạng vòm cung, hai tầng mái, lợp ngói mũi hài, đầu đao uốn cong mềm mại hình đầu rồng, đỉnh mái gắn cuồng lửa. Trụ cột hai bên khắc câu đối bằng chữ Hán, còn phía trên cửa nổi bật dòng chữ “Tiên Thiên Quế Điện”. Liền sát hai bên là hai cửa phụ, có chiều cao thấp hơn, chiều rộng khoảng 1m, phần mái nối liền với tường cửa giữa.